You need to upgrade your Flash Player
 
 
Αρχική

«Ορθοπεδική» ή «Ορθοπαιδική» ;

Τα τελευταία χρόνια άρχισε η εμφάνιση γραφής της λέξης «Ορθοπεδική» ως «Ορθοπαιδική». Πώς έγινε αυτό; Ας δούμε τα πράγματα από την αρχή.

Ανεξάρτητα από την ετυμολογική προέλευση της λέξης «Ορθοπεδική», στην Ελλάδα η νέα αυτή ειδικότητα εδραιώθηκε μεταπολεμικά και πάντοτε γραφόταν με «ε». Πρίν το έτος 1947 τα ‘’περιστατικά’’ ασθενών Ορθοπεδικής και Τραυματολογίας τα διεκπεραίωναν οι Γενικοί Χειρουργοί. Από το 1947 έχουμε τη ίδρυση της Ελληνικής Εταιρίας Χειρουργικής Ορθοπεδικής και Τραυματολογίας (EEXOT) γραμμένο με «ε». (φωτογραφία με τη σφραγίδα της διατίθεται). Μια ανεπίσημη υποειδικότητα συναδέλφων μας, η «Παιδο-Ορθοπεδική» γραφόταν πάλι με «ε». Μέχρι το έτος 1995 δεν υπήρχε ιδιαίτερο πρόβλημα γραφής της λέξης σε όλη την Ελλάδα. Σε λεξικά, βιβλία, άρθρα, ταμπέλες, κάρτες, έντυπα, παντού η λέξη εγράφετο με έψιλον «Ορθοπεδική». Στην ξένη όμως βιβλιογραφία υπήρχαν και υπάρχουν ακόμα δύο γραφές.

Τα Βρεττανικά συγγράμματα κατά κανόνα γράφουν Orthopaedics όπως πχ το κλασσικό βιβλίο του Graham Appley: «System of Orthopaedics and Fractures» (Εκδοση 1996, διατίθεται φωτογραφία). Στα Αμερικάνικα συγγράμματα έχουμε και τις δύο γραφές Οrthopaedics και Orthopedics. Αναφέρονται μερικά παραδείγματα.: Campbell’s: «Οperative Orthopaedics» (Εκδοση 1988, διατίθεται φωτογραφία), Tachdjian: «Pediatric Orthopedics», Harry Skinner: «Current Orthopedics» (Εκδοση 1996, διατίθεται φωτογραφία), AOOS-USA: «Orthopaedic Knowledge Update» (1989, διατίθεται φωτογραφία). Στις άλλες γλώσσες κατά κανόνα επικρατούσε το «e» παρά το «ae». Ετσι υπερτερούσε διεθνώς μάλλον η τάση για γραφή με «e», παρά με «ae» και είναι σίγουρο ότι με μια συντονισμένη αλληλογραφία της ΕΕΧΟΤ παγκοσμίως, θα «περνούσε» σταδιακά η πλέον απλή γραφή με «e».

Από το έτος 1995 και μετά ενέσκηψε μια ανεξήγητη μόδα γραφής της Ορθοπεδικής με «αι» (Ορθοπαιδική) προς μίμησιν με το «ae» των Βρεττανών Αγγλοσαξώνων (Orthopaedics). Πρωτεργάτες αυτής της υποκίνησης της «αλλαγής» ήταν μάλλον κάποιοι καθηγητές Ορθοπεδικής που αποφάσισαν να ενασχοληθούν προφανώς και με γλωσσολογικά θέματα θέτοντας την υπόθεση στην ΕΕΧΟΤ προς επίλυση. Η ΕΕΧΟΤ διά του τότε Προέδρου της απευθύνθηκε σε 3 Καθηγητές γλωσσολογίας (Μπαμπινιώτης, Χρηστίδης και Πετρούνιας) οι οποίοι γνωμοδότησαν επιστημονικώς (διαθέτω τα κείμενα των 3 γνωμοδοτήσεων σε αρχείο Word). Tελικά μετά από πολλές αναβολές και καθυστερήσεις η ΕΕΧΟΤ έθεσε το θέμα σε ψηφοφορία Γενικής Συνέλευσης, όπου με ... πλειοψηφία «αποφασίσθηκε» η «Ορθοπεδική» να γράφεται πλέον ως «Ορθοπαιδική».

Έτυχε να απουσιάζω από αυτή τη Γενική Συνέλευση της ΕΕΧΟΤ, αλλά πληροφορήθηκα ότι ως συνήθως παρευρίσκονταν 50-100 άτομα από το σύνολο των 1500 περίπου Ελλήνων Ορθοπεδικών (τότε). Ετσι έχουμε πλέον την παγκόσμια πρωτοτυπία για το βιβλίο ρεκόρ Γκίνες, να τεκμηριώνεται η ορθογραφία μιάς λέξης ενδεικτικής επαγγέλματος και επιστήμης, με δημοκρατικές διαδικασίες!!! Τι άλλο θα δούμε πλέον σ’ αυτή τη χώρα!

Τελικά τι κατάφεραν οι συνάδελφοί μου με αυτή την αλλαγή του ονόματος; Απλώς να ευθυγραμμισθούν ορθογραφικά με το 50% των τίτλων της λέξης Ορθοπεδικής στη γή. Μια τρύπα στο νερό! Και επίσης κατάφεραν η υπόθεση να αποτελεί θέμα στα δικτυακά Forum, αλλά και συζήτηση στίς καφετέριες! Πάντως, επειδή η ορθογραφία και η ανορθογραφία δεν διώκεται … ποινικώς, όπως και να έχουν τα πράγματα, ο γράφων, θα είναι παγκοσμίως ο τελευταίος που θα δεχθεί να γράψει το «Ορθοπεδική» με «αι», και αυτό για τους εξής λόγους:
(α) Διεθνής επιθυμία είναι η παγκοσμιοποίηση της γλώσσας και η απλοποίησή της, που πέραν της ευχρηστίας έχει άμεσο όφελος (λιγώτεροι πληκτρολογισμοί σε υπολογιστή, λιγότερο μελάνι στην εκτύπωση, ευκολία συνεννόησης, κλπ), και
(β) Πέραν της ετυμολογικής προέλευσης της λέξης (ορθός + παιδίον) από τον Γάλλο Nickolas Andry, το «Ορθοπεδική» καλώς ή κακώς εμπεριέχει στα Ελληνικά το νόημα ότι είναι η Επιστήμη πού «στήνει τον ανάπηρο στα πόδια του» («ορθώνω εις το πέδον»). Οι λέξεις πέδη, δάπεδο, τροχοπέδη, πέδιλο, επιδαπέδιος, έχουν την ίδια ρίζα.
(γ) Αντίθετα, το «Ορθοπαιδική» (Ορθόν + Παιδίον) αφήνει το ψεύτικο μήνυμα ότι είναι η Επιστήμη πού «φροντίζει τα παιδιά να μεγαλώσουν χωρίς αναπηρίες και τα στήνει όρθια». Ουδέν αναληθέστερον τούτου, γιατί η Ορθοπεδική καλύπτει όλες τις ηλικίες και τα παιδιά αποτελούν μικρή μειοψηφία του αντικειμένου της.
(δ) Το να αλλάζει όψιμα μια ορθογραφία λέξης μετά από 50 χρόνια χρήσης, με επιχειρήματα γνωστά από εκατονταετηρίδος, αυτό μας θυμίζει την περίπτωση του ονόματος της «Μακεδονίας» (Fyrom), που επί 50 χρόνια όλοι «έκαναν την πάπια» όταν το υπέκλεψαν οι Γιουγκοσλάβοι του Τίτο και ξαφνικά έγιναν υπερπατριώτες, επιθυμούντες και απαιτούντες από τον Κίρο Γκλιγκόρωφ και τους συνεχιστές του την αλλαγή του ονόματος.
(ε) Εφόσον οι αγαπητοί συνάδελφοι ήθελαν μια ριζική αλλαγή στον όρο «Ορθοπεδική», γιατί δεν πρότειναν κάτι που πραγματικά να πιάσει τόπο; Και αυτό είναι μόνο ο όρος «Μυοσκελετική Ιατρική» (Musculoskeletal Μedicine) και «Iατρός Μυοσκελετικού» (Musculoskeletal Doctor) ή «Χειρουργός Μυοσκελετικού» (Musculoskeletal Surgeon) για να τελειώνει η υπόθεση μια για πάντα.
 

[ Πίσω ]